مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

90

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

انديشهء عدم انقطاع وحى ايشان نيز يادآور استمرار زنجيرهء ولايت در تاريخ است كه آن نيز از مهمترين نقاط تفكر عرفانى ابن عربى است . مىگويد اينان از خونريزى پرهيز دارند و ابو مسلم را بزرگ مىدارند و بر ابو جعفر منصور دوانيقى لعن مىكنند كه او را كشته است . و بر مهدى بن فيروز صلاة بسيار دارند زيرا از فرزندان فاطمه دختر ابو مسلم است و ايشان را امامانى است و رسلى كه ميان ايشان آمد و رفت مىكنند و ايشان اين رسل را « فريشتگان » مىخوانند . اطلاعاتى كه مؤلف در باب خرّميه نقل مىكند غالبا از مشاهدات اوست و از ديدارهايى كه با ايشان در ناحيهء ماسبذان [ 1 ] و مهرجان‌قذق [ 2 ] داشته است و عجبا كه با همه تعصّبى كه اين مؤلف در مسلمانى خويش دارد و همهء اديان را مورد هجوم قرار مىدهد ، در حق ايشان به نيكى سخن مىگويد كه « ايشان به خمر و نوشيدنيها بيشترين تبرّك را مىجويند و اصل ديانت ايشان اعتقاد به نور و ظلمت است و كسانى از ايشان كه ما در ديارشان - ماسبذان و مهرجان‌قذق - ديده‌ايم ، همه در غايت نظافت‌جويى و طهارت‌اند و در برخورد با مردمان ، اهل ملاطفت و نيكويى » . سپس به ياد كرد شرايع اهل جاهليّت مىپردازد و مىگويد در جاهليّت عرب همهء اديان وجود داشته و پيروان همهء اديان در ميان ايشان بوده‌اند و توضيح مىدهد كه « زندقه » و « تعطيل » در ميان قريش و « آيين مزدكى » و « مجوسيّت » در ميان بنى تميم و يهوديّت و نصرانيّت در بنو غسّان و شرك و بت‌پرستى در ديگر قبايل ايشان بوده است . و نقل مىكند كه بنو حنيفه ، بتى را كه از حيس ( غذايى از خرما و روغن و سويق ) ساخته بودند و سالها عبادتش مىكردند ، در يك قحط سال ، خوردند و شعرى در اين باره از يكى از ايشان نقل مىكند . سپس به ياد كرد بخش مهمّى از شرايع اهل جاهليت مىپردازد و آنگاه به تفصيل تمام از شرايع يهود سخن مىگويد و از گروهها و دسته‌هاى گوناگون ايشان [ 3 ] . در اينجا هم مطالب مهمّى از كلام يهودى نقل مىكند و هم مطالب مهمّى از اصول شرايع و احكام ايشان كه بايد در اصل كتاب خوانده شود . از تأمل در اين منقولات مىتوان نشت و نفوذ

--> [ ( ) ] و حافظ گفته است ( ديوان ، چاپ قزوينى ص 302 و چاپ سايه ، با اندكى اصلاح در ضبط نسخه‌هاى ديگر ) : گر خود بتى ببينى مشغول كار او شو * هر قبله‌اى كه بينى بهتر ز خودپرستى [ 1 ] ماسبذان در پيشكوه لرستان قرار داشته است . [ 2 ] مهرجان‌قذق ، مهرگان كدك ، بعدها صيمره نام گرفته است . بنا بر گفتهء حمد الله مستوفى : « شهرى نيك بوده و اكنون خراب است » ( نزهة القلوب ، چاپ لسترنج ، ص 71 ) . [ 3 ] اخيرا مقاله‌اى در باب مطهر بن طاهر و شرايع يهود در اين مرجع به چاپ رسيده است : . 290 - 286 . PP بن ( 1992 بن LLewiston : EdwinMellenPress ) in : A , Harak , ed . , tbetweenCultures . Vol . I : iaandNorthAfrica « CamillaP . Adang , » storianOnJudaism : alMutahharb . TahiralMaqdisi